കുടുംബശ്രീ
കുടുംബശ്രീ കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS)
സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിലൂടെ ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനവും പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക വികസനവും
കുടുംബശ്രീ - ആമുഖം
സ്ത്രീകളുടെ സർവ്വതോന്മുഖമായ ശാക്തീകരണത്തിലൂടെ ദാരിദ്ര്യം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ കേരള സർക്കാർ 1998-ൽ ആരംഭിച്ച പദ്ധതിയാണ് കുടുംബശ്രീ. മണമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ കുടുംബശ്രീ സി.ഡി.എസ് (CDS) വഴി പ്രാദേശിക വികസനത്തിലും സാമൂഹ്യ സുരക്ഷയിലും നിർണ്ണായക പങ്കാണ് വനിതകൾ വഹിക്കുന്നത്. അയൽക്കൂട്ട സമ്പാദ്യ പദ്ധതികൾ, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, കൃഷി, ദുർബല വിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള കരുതൽ എന്നിവയിലൂടെ പഞ്ചായത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലേക്കും ഇതിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ എത്തുന്നു.
ത്രിതല സംഘടനാ സംവിധാനം
കുടുംബശ്രീയുടെ അടിസ്ഥാന ശക്തി അതിന്റെ ജനാധിപത്യപരമായ ത്രിതല ഘടനയാണ്:
അടിത്തട്ട് (ഗ്രാമീണ തലം)
1. അയൽക്കൂട്ടം (NHG)
ഒരു പ്രദേശത്തെ 10 മുതൽ 20 വരെ കുടുംബങ്ങളിലെ വനിതകൾ ഒത്തുചേർന്ന് രൂപീകരിക്കുന്ന പ്രാഥമിക ഘടകം. ആഴ്ചതോറുമുള്ള സമ്പാദ്യം, വായ്പ വിതരണം, സാമൂഹ്യ പ്രശ്നങ്ങളുടെ ചർച്ചകൾ എന്നിവ ഇവിടെ നടക്കുന്നു.
വാർഡ് തലം
2. ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (ADS)
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഓരോ വാർഡിലുമുള്ള എല്ലാ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളെയും ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനം. വാർഡിലെ ഗ്രാമസഭകളുമായി ചേർന്ന് പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുകയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പഞ്ചായത്ത് തലം
3. കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS)
പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ എ.ഡി.എസുകളുടെയും ഫെഡറേഷൻ. മണമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയുമായി നേരിട്ട് സഹകരിച്ച് വാർഷിക പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുകയും സംരംഭക പിന്തുണ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ
സൂക്ഷ്മ സമ്പാദ്യവും വായ്പയും
സ്ത്രീകളിൽ സമ്പാദ്യശീലം വളർത്തുകയും തുച്ഛമായ പലിശയിൽ ആഭ്യന്തര വായ്പകൾ ലഭ്യമാക്കി സ്വയംപര്യാപ്തത ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തരിശുരഹിത കൃഷി (JLG)
ജോയിന്റ് ലയബിലിറ്റി ഗ്രൂപ്പുകൾ (JLG) രൂപീകരിച്ച് തരിശുഭൂമികൾ ഏറ്റെടുത്ത് നെല്ല്, പച്ചക്കറി, കിഴങ്ങുവർഗ്ഗ കൃഷികൾ വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.
സൂക്ഷ്മ സംരംഭങ്ങൾ (Micro Enterprises)
ഭക്ഷ്യോത്പന്നങ്ങൾ, തയ്യൽ യൂണിറ്റുകൾ, കാറ്ററിംഗ്, കരകൗശല വസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങൾക്ക് പരിശീലനവും വിപണന സൗകര്യവും ഒരുക്കുന്നു.
സ്നേഹിത & ജെൻഡർ ഹെൽപ്പ് ഡെസ്ക്
സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കുമെതിരെയുള്ള അതിക്രമങ്ങൾ തടയുന്നതിനും മാനസിക-സാമൂഹ്യ പിന്തുണ നൽകുന്നതിനുമുള്ള സഹായ സംവിധാനം.
ബാലസഭകൾ
കുട്ടികളിൽ ജനാധിപത്യ ബോധവും സാംസ്കാരിക-സാമൂഹ്യ അവബോധവും വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന കൂട്ടായ്മകൾ.
മാലിന്യ സംസ്കരണം (ഹരിത കർമ്മസേന)
പഞ്ചായത്തുമായി ചേർന്ന് അജൈവ മാലിന്യ ശേഖരണവും സുസ്ഥിര ശുചിത്വ പരിപാലനവും കുടുംബശ്രീ അംഗങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി നടത്തുന്നു.
മണമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സി.ഡി.എസ് - മുന്നേറ്റങ്ങൾ
മണമ്പൂർ പഞ്ചായത്തിലെ വനിതകൾ പ്രാദേശിക ചന്തകളിലൂടെയും മേളകളിലൂടെയും തങ്ങളുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് വിപണി കണ്ടെത്തുന്നു. വിവിധ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന ആവിഷ്കൃത ക്ഷേമപദ്ധതികൾ യഥാർത്ഥ ഗുണഭോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിലും പഞ്ചായത്തിന്റെ ശുചിത്വ കാമ്പയിനുകളിലും കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തകർ സജീവ പങ്കാളികളാണ്.